Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Takvâ
التقوى
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Kişiyi zarardan veya yanlış olandan koruyan bilinçli sakınma ve korunma yönelimidir.
HavfİhlâsSabirŞükür
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Takvâ; Allah’a karşı saygı ve sorumluluk bilinciyle O’nun rızasını kaybetmeye götürecek inanç, niyet ve davranışlardan kendini korumak ve bu bilinci iyiliğe yönelme, kötülükten sakınma biçiminde hayata yansıtmaktır.
Önlediği karışma: Takvâ kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Korunma / dinî-ahlâkî özdenetim | Takvâ; Allah’a karşı saygı ve sorumluluk bilinciyle O’nun rızasını kaybetmeye götürecek inanç, niyet ve davranışlardan kendini korumak ve bu bilinci iyiliğe yönelme, kötülükten sakınma biçiminde hayata yansıtmaktır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: التقوى |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | sakınmayı besler |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; takvâ Allah bilincini koruyucu ölçüte dönüştüren davranışsal yönelim olarak ayrılır.