Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Şi̇rk
الشرك
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Bir yetki, hak veya nitelikte başkasını ortak kabul etme durumudur.
İmanKüfürİhlâsİslâm
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Şirk; Allah’a özgü ulûhiyet, rubûbiyet veya ibadet hakkına başka bir varlığı ortak etme ya da ilâhî yetki ve kulluk payı nispet etme yönelişidir.
Önlediği karışma: Şi̇rk kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Tevhid karşıtı ortak koşma | Şirk; Allah’a özgü ulûhiyet, rubûbiyet veya ibadet hakkına başka bir varlığı ortak etme ya da ilâhî yetki ve kulluk payı nispet etme yönelişidir. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الشرك |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kardeş anlamla karşılaştırılır |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; tanım şirkin özgün “ortak nispet etme” mekanizmasını korur.