Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Ni̇fak
Ni̇fak
İç-dış uyumsuzluğu / ikiyüzlülük
النفاق

GENEL TANIM · GENELLEME KURALI

Kişinin içte taşıdığı inanç veya niyet ile dışarıya gösterdiği tutum arasında aldatıcı bir ayrılık bulunmasıdır.

Üst Çatı: İç-dış uyumsuzluğu / ikiyüzlülük

İmanİhlâsKüfürİslâm

ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)

Nifak; Kur’anî-itikadî çekirdeğinde küfrü veya inançsızlığı içte gizleyip dışta iman görüntüsü verme; ahlâkî kullanımda ise iç-dış tutarsızlığı ve münafıklık özellikleri sergileme durumudur.

Önlediği karışma: Ni̇fak kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.

GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK

ÖlçütGenelÖzgün özellik
Anlam alanıİç-dış uyumsuzluğu / ikiyüzlülükNifak; Kur’anî-itikadî çekirdeğinde küfrü veya inançsızlığı içte gizleyip dışta iman görüntüsü verme; ahlâkî kullanımda ise iç-dış tutarsızlığı ve münafıklık özellikleri sergileme durumudur.
Kaynak çapasıKur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırmasıArapça biçim: النفاق
Kardeşten ayrımYakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir.iç-dış tutumu ayırır

KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)

  • Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
  • Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.

ÖZ DENETİM

Evet; tanım nifakı “gizleme + zıt görünüş” bileşimiyle genel küfürden ayırır.

KAYNAKLAR · ADÇ KATKI ÖLÇÜTÜ

  1. ★★★★★ TDV İslâm Ansiklopedisi
  2. ★★★★★ Kur’an çapası