Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Mstḳym
Kaynak durumu: QA Ontology tabanlı ön-kart; klasik ıstılah sınırı ikinci semantik doğrulamada kesinleştirilebilir.
مستقيم
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Mstḳym (مستقيم), Kur’an’la ilgili semantik kaynaklarda bağımsız bir kavram/düğüm olarak izlenen bir terimdir. Bu kart terimi, ayet bağlamı ve kaynak ilişkileri içinde öğretilebilir bir anlam birimi olarak ele alır.
Sirât-I MüstakîmMtḳynMstḳdmynMstḍʿfyn
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Mstḳym için ayırt edici ölçüt, Arapça biçiminin (مستقيم) kendi bağlamındaki kullanımlarının benzer yazımlı veya aynı kökten gelen başka ifadelerle özdeşleştirilmeden izlenmesidir.
Önlediği karışma: Mstḳym kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Kur’an semantik kavramı | Mstḳym için ayırt edici ölçüt, Arapça biçiminin (مستقيم) kendi bağlamındaki kullanımlarının benzer yazımlı veya aynı kökten gelen başka ifadelerle özdeşleştirilmeden izlenmesidir. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: مستقيم |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kardeş anlamla karşılaştırılır |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- QA Ontology’de bağımsız düğüm olması tek başına klasik literatürde bağımsız bir ıstılah olduğu anlamına gelmez.
ÖZ DENETİM
Kaynak kimliği ve Kur’an çapası korunmuştur. Düşük güvenli QA Ontology kayıtlarında klasik ıstılah sınırı ikinci semantik kontrolde daha da keskinleştirilebilir.