Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Kibir ve Ucub
الكبر والعجب
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Kibir ve Ucub, Kur’an’daki Kibir, Ucup, Tevazu, Nefis, İhlâs gibi başlıkların ortak anlam alanını ve aralarındaki ilişkiyi birlikte izlemek için kullanılan üst düzey bir kavram kümesidir.
Kibi̇rKibir ve TevazuNefi̇sİhlâs
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Bu kümenin özgün özelliği, Kibir, Ucup, Tevazu, Nefis, İhlâs kavramlarını tek bir eşanlamlılık altında eritmeden ortak bağlamlarını ve ayrım noktalarını görünür kılmasıdır.
Önlediği karışma: Kibir ve Ucub kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Kur’an semantik alanı / üst kavram ailesi | Bu kümenin özgün özelliği, Kibir, Ucup, Tevazu, Nefis, İhlâs kavramlarını tek bir eşanlamlılık altında eritmeden ortak bağlamlarını ve ayrım noktalarını görünür kılmasıdır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الكبر والعجب |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kümenin alt alanı |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; küme başlığı alt kavramlardan hiçbirine indirgenmeden, aralarındaki ilişkiyi öğretmek üzere korunmuştur.