Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — İslâm
الإسلام
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Kişinin Allah’a teslim olup O’nun iradesine ve bildirdiği yola yönelmesidir.
İmanİhsanTakvâİhlâs
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
İslâm; Allah’ı tek ilâh kabul ederek O’na teslim olma ve bu teslimiyeti ibadet, itaat ve hayat düzeninde görünür kılma yönelişidir; imanla güçlü biçimde bağlantılı olmakla birlikte teslimiyet ve bağlılık boyutunu özellikle öne çıkarır.
Önlediği karışma: İslâm kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Teslimiyet / dinî bağlılık | İslâm; Allah’ı tek ilâh kabul ederek O’na teslim olma ve bu teslimiyeti ibadet, itaat ve hayat düzeninde görünür kılma yönelişidir; imanla güçlü biçimde bağlantılı olmakla birlikte teslimiyet ve bağlılık boyutunu özellikle öne çıkarır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الإسلام |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kardeş anlamla karşılaştırılır |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; tanım İslâm’ın özgün teslimiyet ve itaat yönünü korurken imanla bağını da açık bırakır.