Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Havf
الخوف
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
İstenmeyen bir sonuç veya zarar ihtimalinin kişide oluşturduğu korku ve çekinme halidir.
TakvâRecâSabirTövbe
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Havf; Allah’ın hoşnutsuzluğu, hesap veya kayıp ihtimalinin doğurduğu, kişiyi sakınmaya ve davranışını gözden geçirmeye sevk edebilen korku halidir; takvâdan farklı olarak öncelikle duygusal bir tepkidir.
Önlediği karışma: Havf kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Duygu / dinî bilinç | Havf; Allah’ın hoşnutsuzluğu, hesap veya kayıp ihtimalinin doğurduğu, kişiyi sakınmaya ve davranışını gözden geçirmeye sevk edebilen korku halidir; takvâdan farklı olarak öncelikle duygusal bir tepkidir. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الخوف |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | sakınmayı besler |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; tanım havfı duygu düzeyinde tutarak takvânın sürekli davranış ölçütünden ayırır.