Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Akil
العقل
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
İnsanın anlama, ayırt etme, ilişki kurma ve sonuç çıkarma yetisi.
TaakkulTedebbürTezekkürTefakkuh
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Kur’an bağlamında yalnız bilgi depolama değil, delilden sonuca giderek sorumlu kavrayış üretme işlevini öne çıkarır.
Önlediği karışma: Akil kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Bilgi / insan | Kur’an bağlamında yalnız bilgi depolama değil, delilden sonuca giderek sorumlu kavrayış üretme işlevini öne çıkarır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: العقل |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | yetiyi eyleme taşır |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; genel anlam ile ayırt edici özellik ayrılmış, yakın kavramlarla karışmayı azaltacak sınır korunmuştur.